عکس از وبلاگ کانون کوهنوردان اوراز مهاباد

۲۷.۴

کجا سفر رفتی ؟

شعر:رحیم معینی کرمانشاهی
خواننده:بانو دلکش"خواننده ی اصلی" و.... علیرضا افتخاری
آهنگساز:علی تجویدی
دستگاه:چهارگاه

توضیح:مدت زمان اجرای بانو دلکش 7:30 و در سال 1336 بوده؛این تصنیف را "سفر کرده" هم نامیده اند و آنرا قسمت اول ترانه ی"باز گشته" میدانند.علیرضا افتخاری این تصنیف را در آلبوم "یاد استاد" و با تغییراتی در شعر اصلی اجرا کرده.

کجا سفر رفتی
که بی خبر رفتی
اشکم را چرا ندیدی
از من دل چرا بریدی
پا از من چرا کشیدی
که پیش چشمم ره دگر رفتی

بیا به بالینم،که جان مسکینم
تابِ غم دگر ندارد
جز بر تو نظر ندارد
جان بی تو ثمر ندارد
مگر چه کردم
که بی خبر رفتی

چه قصّه ها که از وفا گفتی با من
تو بی محبتی کنون جانا یا من

تو چنان شرر به خدا خبر ز خدا نداری
رَوَد آتش از سرِ آن سرا که تو پا گذاری

سوزِ دلم را تو ندانی ، آتش جانم ننشانی

با غمت درآمیزم،از بلا نپرهیزم
پیش از آن برم بنشین،کز میانه برخیزم

رو به تو کردم به خدا خو به تو کردم که هم آغوش تو باشم
دل به تو بستم به امیدت بنشستم که غزل ساز ( قدح نوش )تو باشم

چه شود اگر نفس سحر خبری زِ توآرد
به کَسِ دگر نکنم نظر که دلم نگذارد

رفتی و صبر و قرار مرا بردی،بردی
طاقت این دلِ زارِ مرا بردی،بردی

کجا سفر رفتی
که بی خبر رفتی
اشکم را چرا ندیدی
از  من دل چرا بریدی
پا از من چرا کشیدی
که پیش چشمم بر دگر رفتی

باز گشته

شعر:معینی کرمانشاهی
خواننده:بانو دلکش(1337 خورشیدی)، و....علیرضا افتخاری
آهنگ:علی تجویدی
دستگاه:اصفهان

امید جانم ز سفر بازآمد
شکر دهانم ز سفر بازآمد
عزیز آن که بی خبر
به ناگهان رود سفر
چو ندارد دیگر دلبندی
به لبش ننشیند لبخندی
چو غنچه ی سپیده دم
شکفته شد لبم ز هم
که شنیدم یارم بازآمد
ز سفر غمخوارم بازآمد

همچنان، که عاقبت
پس از همه شب بدمد سحر
ناگهان نگار من ، چنان مه نو آمد از سفر

من هم ، پس از آن دوری
بعد از،غم مهجوری
یک شاخه ی گل ، بُردم به برش

دیدم ، که نگارِ من
سرخوش ، ز کنار من
بُگذشت و به بر، یار دگرش
 

وای، از آن گلی که دست من بود
خموش و یک جهان سخن بود
 
گل ، که شهره شد به بی وفایی
زِ دیدن چنین جدایی
ز غصه پاره پیرُهن بود

**    **    **    **
امید جانم ز سفر بازآمد
شکر دهانم ز سفر بازآمد
عزیز آن که بی خبر
به ناگهان رود سفر
چو ندارد دیگر دلبندی
به لبش ننشیند لبخندی
چو غنچه ی سپیده دم
شکفته شد لبم ز هم
که شنیدم یارم بازآمد
ز سفر غمخوارم بازآمد

۲۷.۴

آخه مهندس این شتر مرغه یا میش مرغ ؟

مردم به چهاردسته تقسم شوند:
- آنهايي كه باعث ميشوند تغيير رخ دهد .
- آنهايي كه تغيير برايشان رخ ميدهد .
- آنهايي كه به تماشاي رخدادها مي نشينند .
- و آنهايي كه حتي نميدانند تغيراتي در حال رخ دادن است .

حالا این سوال رو از خودتون بکنید که شما جزء چه دسته ای هستید ؟

۲۷.۴

 در سال هاي اخير به علت تغييرات گسترده ايجاد شده در وضع زيستگاهي اين پرنده نسل آن بشدت در معرض تهديد قرار گرفته است ميش مرغ، پرنده اي است بسيار وحشي و رمنده كه از شلوغي گريزان است و تحمل گرما را ندارد و در مناطق خيلي گرم زندگي آن با مشكل روبه رو مي شود. به علت سنگين بودن جثه اش به سختي پرواز مي كند و به همين علت و همچنين به دليل تشخيص دشمنان خود از فاصله دور، قلمرو زيستگاهش را در اراضي مرتفع و وسيع و كشتزارهاي بدون درخت انتخاب مي كند.
ميش مرغ  پرنده اي است بسيار زيبا كه در دشت هاي وسيع، پهناور و مناطق بيشه زار و كم درخت زندگي مي كند و آشيانه خود را در ميان علفزارها مي سازد. ميش مرغ از پرندگان سنگين وزن دنيا به شمار مي آيد و پرنده اي است محتاط، ترسو و بسيار تيزهوش كه داراي پروازي پرقدرت است. اين پرنده پاهاي نسبتاً بلند و گردني دراز دارد. دم پرنده كوتاه بوده و همين عامل موجب شده تا جثه اش بهتر نمايان باشد. پرنده نر داراي پرهاي قهوه اي رنگ متمايل به خاكستري است. پرها در برخي نقاط بدن مانند گردن و قسمت هايي از بال ها و دم راه راه است و درتمام بخش زيرين سفيد رنگ است. پرنده ماده از نظر پرها تنوع كمتري دارد در اطراف سر پرنده نيز پرهايي مشاهده مي شود.كشور ايران يكي از زيستگاه هاي آسيايي اين پرنده به حساب مي آيد. ميش مرغ در همدان، جنوب آذربايجان، كردستان، كرمانشاه و نواحي تپه ماهوري بويژه در كشتزارهاي غلات زيست مي كند. بر اساس شواهد موجود علت عمده كاهش تعداد اين پرنده ايجاد اختلال روز افزون در مناطق تخمگذاري آن به شمار مي آيد كه خود حاصل دست اندازي مستمر آدمي به طبيعت و زيستگاه اين پرنده است.

 یک سازمان مردم نهاد پس از انجام مراحل پژوهشی طرحی با عنوان " بررسی راهکارهای حفاظتی میش مرغ دشت بوکان با تمرکز بر فرهنگ سازی در جوامع محلی " را جهت تامین اعتبار به صندوق تسهیلات جهانی محیط زیست (جف) طی هفته های آینده ارایه می کند.

مدیرعامل موسسه نبض سبز حیات که تدوین این طرح را در دست دارد پیرامون این طرح به سبزپرس گفت: هم اکنون در اراضی زراعی دشت بوکان به عنوان آخرین زیستگاه "میش مرغ"  در ایران حدود چهل قطعه میش مرغ زندگی می کند.
مهندس حمیدرضا ریحانیان  افزود: نسل این پرنده در استان های کردستان و همدان منقرض شده و حتی میش مرغ ها در این مناطق به صورت مهاجر هم زندگی نمی کنند. طی سه سال اخیر تنها 40 قطعه از این پرنده در دشت بوکان در آذربایجان غربی باقی مانده است.
او با اشاره به روند تدوین طرح مذکور گفت: موسسه نبض سبزحیات هم اکنون در مراحل پایانی تدوین طرحی با عنوان بررسی راهکارهای حفاظتی میش مرغ دشت بوکان با تمرکز بر فرهنگ سازی در جوامع محلی برای ارایه آن به جف است. این طرح طی هفته های آینده به صندوق تسهیلات جهانی محیط زیست (جف) فرستاده خواهد شد.
ریحانیان در این باره افزود: امیدواریم با تخصیص اعتبار مالی بتوانیم در قالب برگزاری کارگاه های آموزشی و استفاده از ابزارهای تبلیغاتی به ساکنان بومی منطقه، راهکارهای حفاظتی را آموزش داده و آنها را در این زمینه آگاه کنیم. 
 او وضعیت کنونی این گونه را بحرانی توصیف کرد و افزود: پیش از پژوهش های انجام شده برای طرح مذکور مطالعه موثری پیرامون این گونه صورت نگرفته است.

مدیرعامل موسسه نبض سبز حیات  در تشریح مهم ترین عامل تهدید کننده میش مرغ گفت: از گذشته های دور از آنجا که این پرنده در مزارع زندگی می کند، کشاورزان به این پرنده به عنوان یک تهدید برای محصول خود می نگریستند؛ اما با فرهنگ سازی برای حفاظت از طریق جوامع بومی، بهترین راه تغییر این وضعیت بحرانی است.

۲۷.۴

خط فقر دقیقا همین جاست . فاصله ای هم با ما ندارد . درست زیر پای ما است . خط فقر ، خطی فرضی است مابین بتن یک پل . زیر آن خوابیدن و از آن عبور کردن به فاصله یک مصوبه است !به فاصله یک امضای ناقابل ! جمعی ناگهان با لای آن میروند و جمعی زیر آن … عدم ثبات اقتصادی و نداشتن امنیت شغلی و مالی و اجتماعی ، ما را به زیر و بالای این خط منحوس سوق میدهد . دنبال نرخ واقعی تورم و بیکاری نگردید دولت مردان ! خط فقر همین جاست! درست در یکقدمی ما . و ما عابران گذری ، گذر میکنیم و آمار را نگاه میکنیم . آمارها در خدمت دولتمردان است! همانگونه که تاریخ به نوک خامه آنان نوشته میشود . اما واقعیت ، در زیر همین پل شکل میگیرد . خط فقر همین جاست .اینجا ایران است . ام القرای جهان اسلام!

۲۷.۴

نه همین غمکده ای مرغک تنها قفس است
گر تو آزاد نباشی همه دنیا قفس است
تا پر و بال تو و راه تماشا بسته است
هر کجا هست زمین تا به ثریا قفس است
تا که نادان به جهان حکمروایی دارد
همه جا در نظر مردم دانا قفس است

                                                                ما بیشماریم

۲۷.۴

کبک .. سمبل معشوقه وآزادی در ادبیات
در بسیاری از آهنگهای قدیمی کردستان عراق از کبک یاد شده است وهنوز هم بسیاری از خانواده ها نام (که وی) که نام کبک ماده به زبان کردی می باشد را برای دختران خود ونام (رباد) را که نام کبک نر جذاب وبرجسته در رنگ می باشد برای فرزندان پسر خود انتخاب می کنند وبسیاری نیز معشوقه خود را به این کبک به علت زیبایی آن تشبیه می کنند واگر فرد خوش قامتی با گامهای روان ببینند او را به کبک چوکار تشبیه می کنند.
آهنگهای کردی نیز سرشار از آهنگهایی است به عنوان سمبل زیبایی ویا معشوقه ودر جاهایی نیز سمبل مبارزان ومناطق کرد نشین کردستان به دفعات نام کبک در ان آمده است.
عبد الرحمن حاجی یک شاعر کرد است ومی گوید دو بار نام کبک را در شعر خود استفاده کرده است که یکبار به جذابیت آن اشاره کرده است وخاطر نشان می سازد اگر یکی از سه صدا را کسی بشنود متوجه خواهد شد در یک منطقه کردی است ، صدای آب در رودخانه های وآبراهها ، صدای کبک چوکار وصدای قهقهه جوانان در جایی که زمینه زیادی برای خنده وجود ندارد.
حاجی می افزاید در قصیده دوم از کبک به عنوان سمبل آزادی یاد کرده است که این قصیده در دهه هشتاد قرن گذشته سروده شده است ودر ان زمان وضعیت سیاسی نامناسبی در کردستان عراق داشتیم واهالی تحت ستم شدید رژیم بعث بودند.
متأسفانه ... کبک خائن است
همانگونه که تصویر وصدای کبک نشانه های مثبتی در جامعه کردی دارد ولی نشانه منفی دیگری نیز دارد چرا که کبک در ادبیات کردی سمبل خیانت نیز هست واگر اهالی یک کبک را ببیند ویا صدای او بشنوند می گویند : متأسفانه .. کبک خائن است.
علت این امر به رفتار این پرنده هنگام مورد استفاده قرار گرفتن در شکار باز می گردد ودر حالی که در قفس می باشد با صدای خود همنوعان خود را جذب می کند تا در دام بیفتند.
جعفر محی الدین شکارچی می گوید : اغلب پرندگان چنین رفتاری نمی کنند ومعمولا از پرندگان نر برای شکار پرنده ماده ویا بالعکس استفاده می گردد ولی کبک به گونه ای با صدا عمل می کند که دو جنس نر وماده را گرفتار می سازد.
وشاید کردها به علت خیانتهای مکرر صورت گرفته در تاریخ سیاسی آنان به مسئله خیانت کبک چوکار به همنوعانش پی بردند . عبد الرحمن حاجی شاعر کردی در این زمینه می گوید : تاریخ سیاسی کردها مملو از خیانت داخلی وخارجی است .
حاجی به یک نمونه خیانت دخالی کردها اشاره می کند ومی گوید در حمله کشتار جمعی که رژیم سابق بر علیه شهروندان کردی که به نام انفال شهرت یافت ومنجر به کشته شدن بیش از 100 هزار نفر گردید علاوه بر متهمان عرب ، حدود 170 تن از کردها نیز در اجرای آن مشارکت داشتند که در قتل همنوعان خود بدون هیچ علتی سهیم بودند.

پیشنهاد تأسیس جمعیت علاقه مندان کبک
از زمانی که عراقیان اولین تمدنها در چهار هزار سال پیش مس را کشف کردند به ساخت ابزار شکار پرداختند وشروع به شکار حیوانات وپرندگان نمودند از جمله شکار کبک چوکار که تاکنون ادامه دارد.
آزاد مصطفی روزنامه نگار کردی می گوید : منظره تجمع علاقه مندان پرورش وشکار کبک در یک محل ویا رفتن انفرادی وجمعی آنان به شکار برای وی بسیار جالب است.
وی می افزاید : آرزو می کند این افراد با پشتیبانی سازمانهای دولتی وغیر دولتی اقدام به تأسیس جمعیت ویژه پرورش وشکار کبک نمایند.
مصطفی معتقد است تأسیس این جمعیت دو جنبه مثبت دارد اول اینکه به این فعالیت زیبا وسنتی در این منطقه رسیدگی می شود ودوم حفاظت از این پرنده وجلوگیری از شکار بی رویه ونامنظم چرا که در زمانهای مشخصی شکار انواع پرندگان وحیوانات جایز نیست واین امر در مورد کبک نیز صدق می کند.
پرنده ای که پرواز را ترجیح نمی دهد ودر حفره های زمین لانه می سازد
کبک به مرغ سانان تعلق دارد که شامل 48 راسته است و221 گونه آن شناخته شده است که بدن انباشته ای دارد ومیانگین طولش به 30 سانتی متر می رسد ودویدن را بر پرواز ترجیح می دهد ولی هنگام احساس خطر تا دور دست پرواز می کند وتوانایی زیادی در پنهان شدن در میان صخره ها دارد. کبک دوست محیط زیست به شمار می رود وغذای او را گیاهان وحبوبات وحشرات مضر تشکیل می دهد .
با وجود اینکه کبک در منطقه خاصی سکونت دارد ولی تعدادی از آن در فصل مهاجرت به جایی دیگر ویا به کشور دیگری منتقل می شود تا به مناطق گرمسیر برسد . کبک مانند دیگر پرندگان در مناطق خود در معرض شکار بی رویه قرار می گیرد.
کبک در اغلب به صورت زوجی زندگی می کند وقبل ودر هنگام فصل جفت گیری به صورت گله ای زندگی می کند ودر ماه مارس در فصل بهار هر کبک ماده حدود 15 تخم در لانه می گذارد که این لانه عبارت است از حفره ای در زمین در زیر درختچه ها وگیاهان ویا در نزدیک آن.
نوک وپای کبک به رنگ قرمز می باشد که کبک نر دارای خطوط مشکی در دور سر تا بالای چشمان دارد واز کبک ماده بزرگتر است ورنگهای زیایی دارد.
علاقه مندان پرورش کبک می توانند آن را اهلی نمایند با استفاده از قفسها واتاقهای بسته دارای شن ویا چوب اره ومجهز به محل دانه وآب . ومی توان در هفته های اول نسبت به خروج وی به حیاط وبازگشتند به قفس آموزش داد.
غذای کبک را حبوبات ، سبزیجات وآرد استخوان وویتامین ها تشکیل می دهد که متناسب با سن پرنده داده می شود وبا بالا رفتن سن به غذای بیشتری نیاز خواهد داشت.
شکارچیان می گویند سه گونه کبک چوکار در کردستان عراق وجود دارد یک گونه با رنگ مایل به سفید که در کوههای منطقه سنجاروجود دارد ودو گونه دیگر که رنگهای آن مایل به قرمز ومشکی می باشد ودر اغلب کوهستانهای منطقه وجود دارند.

آموزش پرنده مبارز
علاقه مندان به پرورش کبک چه کسانی که آن را شکار می کنند ویا از ابتدا آن را پرورش می دهند کبکهای نر را برای مبارزه آماده می سازند که این کار با روشهای ویژه ای صورت می گیرد وکبک مورد نظر برای چند روز به تنهایی در یک قفس تاریک ویا با نور کم قرار داده می شود که این امر منجر به ایجاد روحیه خشونت در این پرنده می شود ودر صورت قرار گرفتن در کنار دیگر پرندگان با آنان خواهد جنگید.
در بسیاری از مواقع شکارچیان وپرورش دهندگان کبک پول هنگفتی را در مبارزه پرندگان خود از دست می دهند که ممکن است پرنده ای با قیمت بیش از دو هزار دلار در این مسابقه شرکت نماید ولی در صورت شکست خوردن ارزش خود را از دست خواهد داد که در اغلب مواقع صاحب آن اقدام به ذبح وترک کردن آن در صحنه مبارزه می نماید.
ودر مقابل نیز علاقه مندان به پرورش وشکار کبک می توانند مبالغ زیادی به دست آورند واگر پرنده مناسبی برای مبارزه پرورش یدهد می توانند با قیمت کلانی به فروش برساند وگاهی یک پرنده که به صورت مناسب برای مبارزه آموزش دیده وشهرت پیدا کرده باشد وفقط پنج دلار برای صاحب آن هزینه داشته است به قیمت چند هزار دلار به فروش می رسد.

کبک .. پرنده ملی کردها
سنت انتخاب یک پرنده برای به عنوان پرنده ملی یک کشور به بیش از 200 سال پیش باز می گردد وایالات متحده امریکا اولین کشوری بود که یک پرنده ملی برای خود انتخاب نمود و دیگر کشورها نیز به انتخاب سمبل ملی از جمله پرنده ملی خود اهتمام می ورزند که گاهی این امر به رفراندوم نیز گذاشته می شود.
در سال 1960 نمایندگان کشورهای شرکت کننده در دوازدهمین کنفرانس بین المللی حفاظت از پرندگان پیشنهاد کردند هر کشوری یک پرنده ملی انتخاب نماید که تاکنون بیش از 40 کشور به این امر اقدام کردند.
اردن کنجشک صورتی سینا را به عنوان پرنده ملی خود انتخاب نمود وپرنده توکورورو که مشهور به سخت بودن شکار آن است به عنوان پرنده ملی کوبا وباز سر سفید توسط امریکا ودر ژاپن مرغ ماهی خوار به عنوان سمبل دولت انتخاب گردیده است.
دولت محلی کردستان که سرود ملی وپرچم خاص خود را در سالهای گذشته انتخاب نموده است نیز شاید در آینده یک پرنده ملی انتخاب نماید ودر آن هنگام کبک چوکار بیشترین شانس را در این زمینه خواهد داشت.

منبع: خبرگزاری عراق نو

۲۷.۴